De ontwikkeling en werkwijze van Brain Blocks
De ontwikkeling van Brain Blocks
Brain Blocks is in 2010 ontstaan als een visuele vorm van psycho-educatie over autisme. Het oorspronkelijke doel was om ervaringen die vaak moeilijk onder woorden te brengen zijn zichtbaar en bespreekbaar te maken met behulp van blokjes en beelden.
Tijdens het werken met cliënten werd echter al snel duidelijk dat de kracht van de methode vooral lag in de manier waarop cliënten hun eigen ervaringen gingen verbeelden. Cliënten gebruikten de blokjes niet alleen om informatie te begrijpen, maar ook om te laten zien hoe zij zichzelf, anderen en de wereld om hen heen ervaarden.
Hierdoor verschoof de focus van de methode geleidelijk van het visualiseren van een diagnose naar het begrijpen van de unieke beelden en ervaringen van de cliënt.
Het begrijpen van beelden
Omdat cliënten in hun beelden hun persoonlijke organisatie en ontwikkeling laten zien, ontstond de behoefte om deze beelden beter te begrijpen en te gebruiken als uitgangspunt voor begeleiding en behandeling.
Hieruit is het begeleidingsschema ontstaan.
Het begeleidingsschema helpt hulpverleners om beelden te lezen vanuit ontwikkelingsmarkers die samenhangen met relationele ontwikkeling en functioneren. Hierdoor wordt niet alleen zichtbaar wat een cliënt ervaart, maar ook welke ontwikkelingsmogelijkheden aanwezig zijn en welke ondersteuning daarbij passend kan zijn.
Het kernbeeld als werkmodel
Een belangrijke ontwikkeling binnen de huidige methode is het werken met een kernbeeld.
Binnen het kernbeeld onderzoekt de cliënt de verhouding tussen verschillende delen van zichzelf, zoals kwetsbaarheid, beschermingsstrategieën, normen, kwaliteiten en eventuele problematieken. De cliënt bepaalt zelf hoe deze delen en eigenschappen zich tot elkaar verhouden en welke invloed zij hebben op het dagelijks functioneren.
Het kernbeeld vormt daarmee een persoonlijk werkmodel dat richting geeft aan behandeling, begeleiding en ontwikkeling.
Centraal staat de vraag:
“Hoe ervaart deze cliënt zichzelf en wat heeft hij nodig om zich verder te ontwikkelen?”
Co-creatie, empowerment en zelfbeschikking
Binnen Brain Blocks staat de ervaring van de cliënt centraal. De cliënt wordt actief uitgenodigd om eigen beelden te maken, betekenis te geven aan ervaringen en richting te geven aan het proces. Hulpverlener en cliënt onderzoeken samen welke factoren van invloed zijn op het functioneren en welke ontwikkelingsmogelijkheden aanwezig zijn.
Hierdoor ontstaat een proces van co-creatie, waarin niet de theorie of diagnose centraal staat, maar de betekenis die de cliënt geeft aan zijn eigen ervaringen. Dit draagt bij aan zelfinzicht, eigenaarschap en zelfbeschikking.
Psycho-educatie als onderdeel van een groter geheel
Binnen de huidige werkwijze is psycho-educatie geen losstaand programma. Het is één van de mogelijke interventies binnen een bredere ontwikkelingsgerichte aanpak.
Brain Blocks gebruikt theorie over een problematiek niet om cliënten te vertellen wie zij zijn, maar als startpunt voor reflectie binnen een holistische werkwijze. Daarbij wordt samen onderzocht welke ervaringen mogelijk samenhangen met een diagnose, welke voortkomen uit persoonlijke eigenschappen, ontwikkelingstaken, levensgeschiedenis of de wisselwerking met de omgeving.
Juist deze brede benadering helpt om kokervisie en stereotypering te voorkomen. Het functioneren van een cliënt wordt niet teruggebracht tot één verklaring, maar bekeken vanuit meerdere perspectieven die elkaar kunnen beïnvloeden.
Samen onderzoeken cliënt en hulpverlener wat herkenbaar is, wat niet past en welke betekenis een thema heeft binnen het leven van de cliënt. De ervaringen, beelden en betekenisgeving van de cliënt blijven daarbij altijd leidend.
Werken met belangrijke anderen
De afgelopen jaren is ook de samenwerking met ouders, opvoeders, partners en andere belangrijke betrokkenen verder ontwikkeld.
Het kernbeeld wordt hierbij gebruikt als gezamenlijk werkmodel dat helpt om ervaringen, behoeften en verwachtingen bespreekbaar te maken. Hierdoor ontstaat meer wederzijds begrip en wordt communicatie binnen relaties versterkt.
Brain Blocks vandaag
Brain Blocks is uitgegroeid tot een ontwikkelingsgerichte en ervaringsgerichte methodiek waarin beelden worden gebruikt om ervaringen zichtbaar te maken, betekenis te geven aan wat iemand ervaart en richting te geven aan verdere ontwikkeling.
Hoe werkt Brain Blocks?
Brain Blocks is een ontwikkelingsgerichte methode die cliënten helpt om ervaringen zichtbaar te maken, betekenis te geven aan wat zij meemaken en richting te geven aan hun verdere ontwikkeling.
Met behulp van blokjes, bruggen en afbeeldingen worden gedachten, gevoelens, overtuigingen, ervaringen en relaties visueel weergegeven. Hierdoor ontstaat een beeld van hoe iemand zichzelf, anderen en de wereld om zich heen ervaart. De beelden die cliënten maken vormen het uitgangspunt voor reflectie, begeleiding en behandeling.
De methode wordt toegepast bij kinderen, jongeren en volwassenen en wordt binnen verschillende vormen van hulpverlening ingezet.
Het doel van Brain Blocks
Het uiteindelijke doel van Brain Blocks is het versterken van de relatie met jezelf en met anderen. Dit doen we door middel van reflectie. Door ervaringen zichtbaar en bespreekbaar te maken ontstaat inzicht in gevoelens, gedachten en gedrag. Hierdoor kunnen cliënten hun ervaringen beter begrijpen, er betekenis aan geven en ontwikkelingsmogelijkheden ontdekken.
Door eerst een ontwikkelingshypothese te vormen, kan vervolgens ontwikkelingsgericht worden geïntervenieerd. Afhankelijk van het reflectief vermogen van de cliënt wordt gekeken naar kwetsbaarheden, beschermingsstrategieën, kwaliteiten, ontwikkelingstaken en de invloed van een eventuele diagnose en de omgeving.
Hierdoor ontstaat een breder en genuanceerder beeld van de cliënt. De hulpverlener kan beter aansluiten bij wat de cliënt nodig heeft om zich verder te ontwikkelen en relaties met anderen te versterken.
Waarom werkt een visuele benadering?
Veel mensen vinden het lastig om woorden te geven aan hun innerlijke wereld, zeker wanneer het gaat om complexe gevoelens, gedachten of sociale situaties. Door ervaringen letterlijk zichtbaar te maken, worden abstracte processen concreet en bespreekbaar.
Beelden maken het mogelijk om stil te staan bij wat iemand ervaart zonder direct te hoeven oordelen of verklaren. Dit helpt cliënten om hun eigen ervaringen beter te begrijpen en maakt het voor hulpverleners en belangrijke anderen gemakkelijker om aan te sluiten bij wat iemand werkelijk bedoelt.
Het kernbeeld als persoonlijk werkmodel
Binnen Brain Blocks wordt gewerkt met een kernbeeld. In dit beeld onderzoekt de cliënt hoe verschillende delen van zichzelf zich tot elkaar verhouden, zoals kwetsbaarheid, beschermingsstrategieën, normen, kwaliteiten en eventuele problematieken.
Het kernbeeld vormt een persoonlijk werkmodel dat richting geeft aan begeleiding, behandeling en ontwikkeling. Niet de diagnose staat centraal, maar de manier waarop de cliënt zichzelf ervaart en hoe verschillende factoren elkaar beïnvloeden.
Hierdoor ontstaat een holistische kijk op functioneren, waarin ruimte is voor nuance, persoonlijke betekenisgeving en ontwikkeling.
Psycho-educatie als onderdeel van een groter geheel
Binnen Brain Blocks is psycho-educatie geen losstaand programma, maar één van de mogelijke interventies binnen een bredere ontwikkelingsgerichte aanpak.
Wanneer psycho-educatie wordt ingezet, gebeurt dit altijd vanuit het kernbeeld van de cliënt. Het kernbeeld laat zien hoe de cliënt zichzelf ervaart en hoe verschillende factoren, zoals kwetsbaarheden, beschermingsstrategieën, kwaliteiten, ontwikkelingstaken, relaties en eventuele problematieken zich tot elkaar verhouden.
Theorie over een diagnose of problematiek wordt daarbij niet gebruikt om cliënten te vertellen wie zij zijn, maar als uitnodiging tot reflectie. Samen onderzoeken cliënt en hulpverlener wat herkenbaar is, wat niet past en welke betekenis een bepaald thema heeft binnen het leven van de cliënt.
Hierdoor ontstaat een holistische benadering waarin niet één verklaring centraal staat, maar de samenhang tussen verschillende factoren die invloed hebben op het functioneren. Dit helpt om kokervisie en stereotypering te voorkomen en doet recht aan de unieke ervaringen van iedere cliënt.
De ervaringen, beelden en betekenisgeving van de cliënt blijven daarbij altijd leidend.
Samen werken aan begrip en ontwikkeling
Brain Blocks wordt niet alleen gebruikt met cliënten, maar ook samen met ouders, opvoeders, partners en andere belangrijke betrokkenen.
De beelden bieden een gezamenlijke taal om ervaringen, behoeften en verwachtingen bespreekbaar te maken. Hierdoor ontstaat meer wederzijds begrip en wordt communicatie binnen relaties versterkt.
Brain Blocks helpt mensen niet alleen om zichzelf beter te begrijpen, maar ook om elkaar beter te begrijpen.